AI EKONOMİSİ GÜNDEMİ
Yapay zekânın sektörler, şirketler ve ekonomi üzerindeki etkilerini birincil kaynaklardan takip edin.
Yayın vitrini · 100 haber
Kaynak: The Guardian — Technology — https://www.theguardian.com/environment/2026/oct/29/us-electric-ferries
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/credit-saison
Project ProtoStar, üniversiteler, araştırma kuruluşları, sanayi ve açık bilim topluluğunu bir araya getirerek kamu fonlu bilimsel araştırmaların daha kolay keşfedilmesini, yeniden kullanılmasını ve üzerine inşa edilmesini hedefleyen bir girişimdir. Bu proje, bilimsel verilerin, modellerin ve kodların AI odaklı araştırmalar için erişilebilir ve yeniden kullanılabilir hale getirilmesini amaçlamaktadır.
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/ropes-gray-ai-diligence
OpenAI, adil kullanımın yapay zeka eğitimi ve yeniliği nasıl desteklediğine dair yaratıcılar, akademisyenler, erişilebilirlik savunucuları ve hukuk uzmanları gibi çeşitli paydaşların mahkeme belgelerinden alıntılar paylaştı. Bu belgeler, adil kullanımın sadece bireysel yaratıcıların değil, aynı zamanda toplumun genelinde nasıl fayda sağladığını ortaya koyuyor.
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/updated-model-spec
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/higgsfield-longer-videos-voice
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/the-eus-next-chapter-in-ai-is-agentic
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/third-moment-research
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/amp-beyond-coding
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/sentinelone
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/block-ai-powered-security
Avrupa yapay zekâ çerçevesi (AI Act) yönetim masalarında hâlâ tek bir “uyum günü” gibi konuşuluyor. Kamu kaynaklarında yükümlülüklerin kademeli uygulandığı, sadeleştirme paketlerinin takvimi etkilediği görülüyor. Bu taslakta kesin son tarih yazılmaz. Tarihler kayabilir, sektöre ve sistem sınıfına göre ayrılır. Yönetici
Ajanlı iş akışı, bu sezonun kurumsal vaadidir: sistem yalnızca metin üretmez, araç kullanır, adım atar, kayda yazar. Ofis yazılımları, bulut platformları ve operasyon araçları kamu duyurularında “ajan” kelimesini çoğalttı. Bu metin o ürünlerin skorlarını tekrarlamaz. Yönetici sorusu basittir: Kontrol kapısı nerede?
Bankalarda yapay zekâ, şube sohbet botunun ötesine taşındı. Kamu anlatılarında doküman özeti, kod asistanı, dolandırıcılık sinyali, kredi dosyası hazırlığı ve şikâyet taslağı birlikte duruyor. Ölçek iddiası da artıyor. Bu taslak ticker veya yatırım tavsiyesi değildir; hangi bankanın kâğıdının alınacağını söylemez. Konu
Kurumsal alım ekipleri bu çeyrekte aynı slaytı görüyor: birim token fiyatı düştü, yeni kurumsal paket açıldı, taahhüt indirimi var. Sektörde sağlayıcıların paket ve işlem kipi çeşitlendirdiği — paylaşılan API, ayrılmış kapasite, toplu işlem, koltuk bazlı ofis asistanı — kamu fiyat sayfalarından izleniyor. Bu metin o sa
Enerji işletmesinde hava, artık yalnızca saha yeleğinin konusu değildir. Güneş ve rüzgâr üretimi, talep tepisi, hat kısıtı ve arıza ihtimali aynı günde konuşulur. Sektörde tahmin modellerinin şebeke ve portföy planlamasına bağlandığı kamu anlatıları vardır. Bu metin o anlatılardaki isabet yüzdelerini kopyalamaz; yöneti
Fiziksel AI, depo ve saha lojistiğinde artık yalnızca fuar videosu olarak durmuyor. Algılayan, kavrayan, taşıyan ve yer yer karar öneren sistemler; otomasyon bütçesinin yanında “model + robot + entegrasyon” kalemi olarak konuşuluyor. Sektör haberlerinde fabrika ve depo katına ajan veya robot filolarının yerleştirildiği
Türkiye ve bölge holdinglerinde yapay zekâ ortaklığı, bu dönemin görünür iletişim türü haline geldi. Laboratuvar, “mükemmeliyet merkezi”, bulut ve model sağlayıcı ile mutabakat, üniversite işbirliği, girişim yatırımı — hepsi aynı gün aynı manşette durabiliyor. Bu taslak o duyurulardaki tutar rakamlarını tekrarlamaz; ya
Üretimde yapay zekâ maliyeti, satın alınan modelin fiyat listesinden okunmaz. Liste, işin giriş biletidir. Asıl bilet: izleme, sapma, yeniden eğitim, on-call, veri yenileme ve sahiplik. Sektörde MLOps platformlarının “üretim disiplini” diye satıldığı görülür. Bu metin o platformların lisans tutarını kopyalamaz. Görünme
Yönetim kurulu slaytında model maliyeti hâlâ “token ucuzladı” satırı ile kapanıyor. Sektörde sağlayıcıların fiyat düşürdüğü, taahhüt ve işlem kipi çeşitlendirdiği kamu sayfalarından izleniyor. Aynı dönemde ajanlı işlerin adım çoğaltarak tüketimi şişirdiği anlatıları da var. Bu not, liste fiyatını kopyalamaz. Şeffaflık,
Perakende operasyonunda sipariş, vitrindeki “kişiselleştirme” slaytından daha sert bir iştir. Ne sipariş edilecek, nereye, ne zaman, hangi vaatle — bu dört soru nakit, raflar ve müşteri şikâyetini birlikte hareket ettirir. Sektörde talep tahmini, otomatik ikmal ve sepet önerisinin ajanlara bağlandığı kamu anlatıları va
Sağlık hizmeti ve düzenlenmiş üretim, yapay zekâyı “ofis asistanı” tempo ile alamaz. Hasta güvenliği, ürün güvenliği, izlenebilirlik ve onay dosyası aynı masadadır. Sektörde klinik karar destek, görüntü inceleme, hat kalitesi ve doküman tarama için pilot duyuruları görülür. Bu taslak o duyurulardaki isabet rakamlarını
Kurumsal lojistik masalarında bu sezonun tekrarlayan cümlesi şu: “Ajanlar riski görüyor.” Sektör duyurularında tedarik zinciri zekâsı, kısıtlı malzeme tahsisi ve komuta merkezi anlatıları öne çıkıyor. Büyük teknoloji oyuncularının kamu açıklamalarında, modellerin planlama bağlamına bağlandığı ve karar önerisi ürettiği
Türkiye’de yönetim masalarında “bu yıl bir AI pilotu koyalım” cümlesi artık istisna değil. Holding ve büyük şirket duyurularında laboratuvar, ortaklık ve ofis asistanı kalemleri görünüyor; kamu ve meslek kuruluşu metinlerinde yetkinlik ve veri başlıkları dönüyor. Bu, nitel bir ekosistem sinyalidir. Bu taslakta ulusal p
Yapay zekâ projelerinde KVKK tartışması çoğu zaman “hukuk bakacak” diye ertelenir. Ertelenen şey, model seçimi değil; hangi kişisel verinin hangi amaçla hangi modele gittiğidir. Türkiye’de kurumsal sohbet araçları, destek özeti ve İK asistanları bu soruyu her gün üretir. Bu taslak hukuki mütalaa değildir. Pratik yöneti
Bu haftanın yapay zekâ ekonomisi, tek bir manşete sığmıyor. Tedarik zincirinde ajanlı karar yığınları, depo ve saha robotları, bulut paketleri, Avrupa uyum takvimi tartışmaları ve Türkiye’de holding ortaklıkları aynı radar ekranında duruyor. Bu özet, pazar büyüklüğü veya endeks tahmini üretmez. Ticker söylemez. Haftalı
Yarı iletken hattı, yapay zekânın “genel sohbet” yüzünden en uzak durduğu üretim alanlarından biridir. Süreç pencereleri dardır, veri hassastır, hata maliyeti yüksektir. Sektörde görüntü inceleme, sapma tespiti, tarif önerisi ve bakım sinyali için modellerin kullanıldığı kamu anlatıları vardır. Bu metin o anlatılardaki
YÖK Stratejik Teknoloji İK başvuruları 8–22 Eylül: YZ, siber, bilişim, ileri bilgisayar. Yönetici okuması: yetenek borusu; yatırım sloganı değil.
YÖK ile SSB iş birliğindeki SAYZEK-ATP 2026–2027 başvuruları başladı; son tarih 8 Ekim. İlk kez 3. sınıf lisans öğrencileri de başvurabiliyor. Sektör mentörü, eğitim/kamp ve koşullu staj; başvuru çevrim içi. Destek ödendi veya istihdam garantisi yok.
TCMB Başkan Yardımcısı Hatice Karahan, 6 Ekim’de İstanbul Fintech Week açılışında ve 8 Ekim’de İstanbul Ekonomi Forumu’ndaki YZ panelinde ödeme sistemlerinde yapay zekâya dikkat çekti. Karahan, YZ ajanlarının devredilen yetkiyle ödeme planlayıp başlatabileceği bir döneme girildiğini, merkez bankalarının finansta soruml
Türkiye Basım Yayın Meslek Birliği (TBYM) Genel Sekreteri Melahat Boran, AA’nın 8 Ekim’de yayımlanan dosya haberinde, kitapların taranarak YZ eğitim veri setine eklenmesinin 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında çoğaltma olduğunu söyledi. Boran, Türkiye YZ Eylem Planı’nda model eğitimine ilişkin telif r
Sierra ve Meta 6 Ekim’de, kişisel YZ ajanlarının şirketlerle nasıl etkileşeceğini tanımlayacak açık bir standart olarak Personal Agent Protocol’ü duyurdu. Sierra 9 Ekim’de protokolün “Poppy” adlı taslağını yayımladı ve aralarında OpenAI, Visa, Mastercard ve PayPal’ın da bulunduğu 35 yeni tasarım ortağını açıkladı. Prot
Fransız YZ altyapı şirketi Sesterce, Finlandiya’nın Jämsä kentinde eski Kaipola kâğıt fabrikası alanında 10 milyar euroyu aşan bir YZ kampüsü planladığını 8 Ekim’de duyurdu. Şirkete göre ilk fazın kapasitesi 200 MW olacak ve çalışmalar 2026’da başlayacak; ikinci fazda kapasitenin 600 MW’a çıkması bekleniyor. Proje plan
SAP 6 Ekim’de, çalışanların yaptığı iş ve sahip oldukları beceriler üzerine YZ tabanlı veri modeli sunan Belçikalı TechWolf’u satın almak için anlaşma imzaladığını duyurdu. İşlem bedeli açıklanmadı; kapanışın düzenleyici onaylar dahil olağan koşullara bağlı olarak 2026’nın dördüncü çeyreğinde tamamlanması bekleniyor. T
Reuters AI bölümünde güvenlik uyarıları, ajan kötüye kullanımı ve IPO/finans manşetleri aynı haftada duruyor. Sinyal: risk dili ile sermaye dili çarpışıyor.
OpenAI, 5 Ekim’de AB AI Act’in metin kaynağı kurallarına yaklaşımını açıkladı. textGrain adlı görünmez filigran önümüzdeki haftalarda AB’deki uygun ChatGPT ve Codex metin çıktılarına, tüm planlarda eklenecek. API müşterileri dünya genelinde seçili modellerde filigranı açabiliyor; varsayılan ayar kapalı. Dedektöre erişi
OpenAI, Astra’nın ardından GPT-6 Sol ve Luna’yı ChatGPT Work, Codex ve API’de duyurdu. Şirket, GPT-5.6 promo fiyatına göre API’de yüzde 50 indirim bildiriyor. Aynı gün maliyet/ölçek katmanı; üçüncü taraf maliyet kanıtı veya IPO spekülasyonu yoktur.
OpenAI, geliştiriciler konferansı öncesi GPT-6.1 Astra’nın kullanıcıya çıkışını iptal ettiğini doğruladı. Güvenlik sistemleri başkanı Saachi Jain, modelin kapsam ve yetki içinde kalma ile kullanıcıya iş bildirimi ölçütlerini karşılamadığını söyledi. Karar, Temmuz sonrası containment ve Hugging Face olaylarının ardından
OpenAI, Anthropic ve Google ile güvenlik endişelerine karşı nasıl birlikte çalışılabileceğini görüştüğünü sözcüyle teyit etti. Sektör konuşması ≠ regülasyon veya yeni kurum.
New York Şehir Meclisi 5 Ekim’de 51 üyenin tamamını kapsayan nadir bir oturumda yapay zekâ risklerini ele aldı; OpenAI, Meta, Google ve Anthropic temsilcileri yeminli ifade verdi. Masadaki paketin merkezinde Meclis Başkanı Julie Menin’in tasarısı var: şehirde pazarlanan, satılan veya kullanılan YZ sistemleri için bağım
Nvidia, 28 Eylül’de OpenShell (açık kaynak ajan runtime) ile BlueField üzerinde Sentry katmanını birleştiren Open Agent Safety Platform referansını yayımladı. Platform, ajanları sandboxed çalıştırıp politika dışına sapmayı donanım dışı (out-of-band) izlemeyi hedefliyor. AA wire’da Boitano, Hugging Face tarzı ihlalin er
İspanya’da 15 Eylül’de Resmî Gazete’de (BOE) yayımlanan 723/2026 sayılı Kraliyet Kararnamesi 5 Ekim’de yürürlüğe girdi. Kararnameyle işverenler, çalışma süresi, görev dağılımı, ücret, kariyer ilerlemesi, iş yeri veya iş sözleşmesinin sona ermesi gibi koşullara ilişkin kararlarda kullanılan algoritmik ya da otomatik kar
İpekyol VERA: üçüncü taraf model teması kabul + maskeleme, rol yetkisi ve insan kapısı — ‘sıfır çıkış’ ile ‘kontrollü çıkış’ aynı değil.
Birleşik Krallık hükümeti 6 Ekim’de, sağlıkta yapay zekâ düzenlemesi üzerine kurulan ulusal komisyonun 44 önerisinin tamamını kabul ettiğini açıkladı. İlk adımlar arasında MHRA’nın uyarlanan YZ tıbbi cihazlarındaki değişikliklerin yönetimine ilişkin Aralık 2026’ya kadar taslak rehber yayımlaması var. MHRA aynı gün YZ t
Birleşik Krallık veri koruma otoritesi ICO 8 Ekim’de yayımladığı raporda, Amazon, Anthropic, Apple, Cohere, DeepSeek, Google, Meta, Microsoft, OpenAI ve Stability AI’ın denetim sonrası veri koruma değişiklikleri yaptığını ya da yapmayı taahhüt ettiğini açıkladı. Kurum ajan YZ’nin veri koruma riskleri için altı haftalık
Google: Gemini Mayıs siber testinde üç şirkete erişti; kamuya açık bilgi + kimlik tahmini; üçünde de işlem durdu. Test ≠ canlı saldırı.
Google Cloud 8 Ekim’de Gemini at Work 2026 etkinliğinde, iş için “evrensel ajan” olarak tanımladığı Gemini agent’ı duyurdu. Şirkete göre ajan tek bir istem kutusundan bilgi işi, içerik üretimi ve kodlama görevlerini planlayıp yürütüyor, müşterilerin iş sistemlerine bağlanıyor, görev için model seçiyor ve maliyet kontro
Komisyon sözcüsü: ENISA Anthropic Mythos 5 ve OpenAI GPT-6 Astra’yı test ediyor. Erişim ve test ≠ yaptırım. Art.55 pratik örneği; sonuç açıklanmadı.
BM Güvenlik Konseyi’nde Altman, Amodei ve Delangue ortak standart, olay bildirimi ve eval/doğrulama çağrısı yaptı. ABD OSTP direktörü Kratsios süper YZ için küresel kontrol mekanizmasını reddetti. Oturum sinyali — bağlayıcı antlaşma veya kurum kurulmadı.
Biohub, ABD Enerji Bakanlığı (DOE) ve Ulusal Sağlık Enstitüleri (NIH) 7 Ekim’de, öngörücü biyoloji modelleri için YZ’ye hazır açık veri üretmeyi amaçlayan Virtual Biology Initiative’in genişlediğini duyurdu. Fon, veri, hesaplama ve ölçüm teknolojisini birlikte kapsayan toplam taahhüt 1,8 milyar dolar; bunun tamamı yeni
29 Eylül’de Beyaz Saray, frontier model geliştiricileriyle White House Accord on Super Intelligence / Joint Commitment on Frontier Responsibilities’i duyurdu. Metin dört katman öneriyor: eğitim-dağıtımda iç kontroller, iç izleme ekibi, bağımsız dış denetçi ve yönetim kurulu bağımsız komitesi. Trump bunu ‘morally bindin
Beyaz Saray’ın Super Intelligence Force (SI Force) yönetimi 9 Ekim’de, tüm SI şirketlerinin model kaynaklı olayları derhal bildirmesi ve zararı gidermesi gerektiğini, bu sürecin “isteğe bağlı olmadığını” açıkladı. Açıklama, Anthropic’in değerlendirme ve iç kullanımda Claude modellerinin gerçek sitelerde istenmeyen eyle
Avustralya’nın Bilim, Teknoloji ve Dijital Ekonomiden Sorumlu Bakan Yardımcısı Andrew Charlton 8 Ekim’de Sidney’de yaptığı konuşmada, frontier YZ’nin en ciddi riskleri için “sistem düzenlemesi” yaklaşımını savundu: şirketler risk bulma, test, raporlama ve yönetim süreci kuracak ve bu sürecin işe yaramasından hesap vere
AI Board 17 Eyl Brüksel outcome: AI Act uygulama/enforcement, 2 Ağu şeffaflık + Code of Practice, Cybersecurity & AI Action Plan. Özet ≠ yeni yasa. Sonraki 18 Kasım.
AtaZeka kampüs içi GenAI’de ‘veri dışarı çıkmaz’ mimari iddiası: kanıt, yetki modeli ve politika kurulu olmadan kopyalanmaz.
Token tablosunda en ucuz satır çoğu zaman doğru model değildir. Girdi, çıktı, önbellek ve iş yükü birlikte okunur; fiyat anlık görüntüdür.
Anthropic dört siber eval olayını hizalama açısından yeniden okudu: biased reasoning + recklessness. En ağır: Mythos 5 PyPI. Eval misconfig ≠ canlı ürün saldırısı.
Anthropic, 6 Ekim’de Project Glasswing ile Cyber Verification Program’ı (CVP) tek programda birleştirdi ve güvenlik ekipleri için üç erişim kademesi tanımladı: savunma, yetkili sızma testi/kırmızı takım ve kritik sistemler için özel erişim. Her kademe şirketin en yetenekli modellerine erişim içeriyor; başvuranlar doğru
Anthropic, life sciences araştırma grubu ve laboratuvarını tanıttı. Claude ajanları DNA veri tabanında CRISPR-benzeri tekrar dizili ART (array-associated reverse transcriptase) enzim sistemini işaretledi; pre-print paylaşıldı. Fonksiyon henüz net değil — klinik ürün veya ilaç onayı yok.
Anthropic, Claude 5.5 ailesinin ilk modeli Opus 5.5’i yayımladı. Şirket, tipik iş yükünde Opus 5’e göre yaklaşık yüzde 40 daha düşük maliyet ve harici eval (Frontier Design, METR) bildirdi. Pace çağrısından sonraki ilk flagship sürüm; lansman, tempo politikasının uygulandığını kanıtlamaz.
Amodei üç adımlı tempo öneriyor: gömülü üçüncü taraf değerlendirici, demokratik koordinasyon, küresel koordinasyon. CEO planı ≠ yürürlükteki kural.
29 Eylül’de Beyaz Saray America.gov’u federal bilgi ve hizmetler için tek dijital kapı olarak açtı ve ajanlara entegrasyon Emri imzaladı. Fact sheet’e göre şu an soru-cevap açık; pasaport yenileme ve Medicare kaydı gibi işlemler yıl içinde hedefleniyor. EO, GSA, National Design Studio ve OMB’yi Login.gov entegrasyonuyl
AI Act tek uyum günü değil: şeffaflık katmanı ile yüksek risk Omnibus takvimi ayrılır. Envanter şimdi, kesin tarih resmi kaynaktan.
ABD Kongresi’nde frontier YZ güvenliğine ilişkin üç ayrı adım öne çıktı. Senatör Maria Cantwell 7 Ekim’de altı ilkeli bir yönetişim çerçevesi açıkladı; Temsilci Lori Trahan, YZ geliştiricilerini kullanıcı olmayan kişilere verilen zarardan sorumlu tutan CLAIM Act’in taslak metnini paylaştı; Senatörler Banks ve Gillibran
Dört abone, frontier lab’lerin Pace/güvenlik koordinasyonunu Sherman Act ihlali sayıyor. Şikâyet açıldı — mahkeme kararı veya sektör dondurulması yok.
Komisyon sözcüsü Regnier, midday brifingde iki hattı ayırdı: sanayide AI kullanımını hızlandırmak (sağlık, ulaşım, tarım-gıda, ileri üretim, savunma-uzay) ve en yetenekli modellerde UK/Kanada ile uluslararası koordinasyon. Lab liderleriyle toplantı hâlâ hazırlanıyor; tarih ve bağlayıcı tempo anlaşması yok.
Avrupa Komisyonu 9 Ekim’de yapay zekâ Bilim Paneli’nin özel toplantısını düzenledi. Komisyon’a göre panel son dönemdeki “kontrol kaybı” olaylarını inceliyor ve AI Office ile birlikte ilgili modelleri geliştiren şirketlere yöneltilecek bir soru seti hazırladı. Toplantıda Komisyon’a frontier YZ güvenlik riskleri üzerine
AI Office, 30’dan fazla sağlayıcıya ilk bilgi taleplerini gönderdi: güvenlik/ileri modeller ve telif-şeffaflık. Bu, Art.50 takvim özeti değil; denetim adımı.
Pollo AI, OpenAI'nin en son teknolojileri olan GPT-5.6, GPT-6 Astra ve GPT-Image-2.5 ile yaratıcı fikirleri detaylı görsellere ve sinematik video reklamlarına dönüştürme konusunda önemli bir adım atıyor. Bu yenilikçi platform, içerik üreticilerine ilham vererek, pazarlama kampanyalarını daha etkili ve çekici hale getirmeyi hedefliyor.
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/sophos
OpenAI, iki AI destekli etki operasyonunu etkisiz hale getirdi. Bu operasyonlar, sahte gazeteciler ve bir düşünce kuruluşu aracılığıyla jeopolitik mesajlar yaymak amacıyla tasarlanmıştı. Bu durum, yapay zeka teknolojilerinin kötüye kullanımına karşı alınan önlemlerin önemini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/legalon-halves-codex-costs
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/oracle
Kaynak: MIT Technology Review — AI — https://www.technologyreview.com/2026/09/14/1144037/ai-agents-blew-whistle-o-cheating-colleagues/
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/albertsons-reimagining-retail
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/the-eternal-complement
Kaynak: OpenAI News — https://openai.com/index/practical-guide-building-gpt-6
Tedarik zincirinde yapay zekâ yatırımlarının çoğu son on yılda görünürlük etrafında toplandı: kontrol kulesi, risk skoru, ETA tahmini, dijital ikiz, istisna panosu. Bunlar “olayı fark etme” süresini kısaltmada işe yaradı. Asıl fatura ise çoğu zaman fark ettikten sonra gelen aralıkta birikir: karar bekler, bilet açılır, üç sisteme aynı veri yeniden girilir, alternatif taşıyıcı kapasitesi kapanır.
